Uitgooien: de laatste dart is een dubbel, en bust kost je de beurt

Dit beheers je na deze les

• Je legt uit wat dubbel uit is en wanneer de bull als dubbel telt.
• Je past de bust-regel toe in drie gevallen en zegt waar je score heen gaat.
• Je weet wanneer game shot geldt en wat de schrijver wel en niet mag zeggen.

Dubbel uit

Een leg win je door precies op nul te eindigen. De dart die je op nul brengt moet in de dubbelring zitten. Die regel maakt darten zo spannend. Als je nog 40 over hebt dan moet je dubbel 20 raken: een ring van 8 mm breed op bijna tweeënhalve meter. Bij een rest van 32 is het dubbel 16. Bij een rest van 50 mag je op de bull gooien, want de bull telt als dubbel 25. Een enkele 40 bestaat niet. Ook 40 in twee enkele 20's is geen finish.

Je begint een leg zonder dubbel: elke dart die in het bord zit telt vanaf het begin mee. Dat heet een open start. Alleen het einde is streng. Op sommige avonden spelen clubs "dubbel in". Dan begin je ook met een dubbel. Dat is een afspraak voor die avond en niet de standaard. Als er niets anders in de aankondiging staat dan is het open start en dubbel uit.

Drie manieren om bust te gaan

Wat gebeurt er als je meer gooit dan je over hebt? Dan ben je bust en je beurt telt niet. Je score gaat terug naar wat hij was voordat je deze beurt begon. Daarna is je tegenstander aan de beurt. Er zijn drie manieren om bust te gaan.

Het eerste geval is het duidelijkst: je gooit meer dan je nodig hebt. Het tweede geval verrast beginners. Je komt precies op nul, maar de laatste dart was een enkele 16 en geen dubbel. Dan is het alsof je te veel hebt gegooid. Het derde geval is het gemeenste: je houdt 1 over. Een rest van 1 kun je nooit uitgooien, want de kleinste dubbel is 2. Daarom is 1 overhouden meteen bust.

In alle drie de gevallen gaat je score terug naar het begin van de beurt. Als je op 32 stond en 35 gooide dan sta je weer op 32. De schrijver schrijft een nul bij gegooid en de oude rest bij rest. Op tv roept de caller dan "no score".

Op de tekening staan vier van de vijf rijen uit de tabel naast elkaar. Drie keer is het bust en springt de score terug naar het begin van de beurt. Eén keer is het uit.

Bust met de eerste dart

Je hoeft niet alle drie je darts te gooien om bust te gaan. Als je op 32 staat en met je eerste dart een T20 gooit dan ben je meteen bust, want 60 is meer dan 32. Je beurt is dan voorbij en je gooit de twee darts in je hand niet meer. Hetzelfde geldt als je met je tweede dart op 1 uitkomt. Weet dus vóór elke dart wat je rest is en niet alleen vóór de beurt.

Een rest die precies past

Het omgekeerde kan ook: je bent eerder klaar dan drie darts. Als je op 40 staat en met je eerste dart dubbel 20 raakt dan is de leg uit. De twee darts die je nog in je hand hebt gooi je niet meer. Een dart die je per ongeluk toch nog gooit telt niet, want de leg was al voorbij.

Alleen als het klopt

Zodra je met de juiste dubbel op nul eindigt roept de schrijver of de scheidsrechter "game shot". Dat is de officiële bevestiging dat de leg, de set of de match voorbij is. Game shot is alleen geldig als de darts die je gooide precies het aantal punten zijn dat je nodig had. De laatste dart moet de benodigde dubbel raken. Haal je darts pas uit het bord als de score is afgeroepen of geschreven. Een dart die eruit valt voordat je hem eruit haalt telt niet, ook bij een finish.

Een verkeerde roep

Soms roept de schrijver te vroeg of verkeerd "game shot". Dat gebeurt bijvoorbeeld als hij jouw rest verkeerd op het bord had staan. Als jullie het meteen corrigeren dan herstel je de fout en speel je verder. Als niemand het direct corrigeert dan blijft het game shot staan en is de leg voorbij. Bij een onafhankelijke caller is zijn beslissing bindend. De mogelijkheid om een verkeerd game shot te herstellen vervalt zodra de volgende leg is begonnen of jullie allebei de baan hebben verlaten.

Kijk daarom na elke beurt op het schrijfbord. Wie zijn eigen rest kent hoort meteen of "game shot" terecht is.

De speler achter de oche mag de schrijver of de scheidsrechter op elk moment vragen wat hij gegooid heeft. Hij mag ook vragen wat hij nog nodig heeft. De schrijver antwoordt met het getal: "32", "40", "121". Wat hij niet mag is zeggen hoe je moet uitgooien. "Dubbel 16" is een advies en dat geeft een schrijver niet. Dat geldt ook als hij je wil helpen en ook als het je eigen clubgenoot is. Zo werkt het ook bij de caller op tv: "you require 32", nooit "double 16".

Hoe je van 32 naar nul komt moet je dus zelf weten. Daarom is les 5 een rekenles over de routes van elke rest naar de dubbel. Wie die kent hoeft nooit te vragen.

Over het uitgooien zijn de NDB, de WDF en de PDC het bijna helemaal eens. Dit zijn de kleine verschillen.

De regel die je op de club leert is dus de regel die je op tv ziet. Alleen de afhandeling van een fout door de schrijver is bij de WDF en de PDC iets uitgebreider.

1. Speel een leg en zeg vóór elke dart hardop wat je rest is en welke dubbel je nodig hebt.
2. Ga expres één keer bust door 1 over te houden. Kijk wat de schrijver opschrijft: een nul bij gegooid en je oude rest.
3. Schrijf een partij. Roep pas "game shot" als je hebt gecontroleerd dat de rest nul is en de laatste dart in de dubbel zat.

Wie de bust-regel kent wint de legs die anderen weggooien.

De vijf dingen die je uit deze les moet onthouden:

1. Bij dubbel uit gooi je de laatste dart in de dubbelring of bij 50 in de bull.
2. Bij bust telt de beurt niet: meer dan de rest, nul zonder dubbel of 1 over.
3. Na een bust gaat je score terug naar het begin van die beurt.
4. Game shot geldt bij exact nul op een dubbel en een dart daarna telt niet.
5. De schrijver zegt wat je nodig hebt en niet hoe: "32" en niet "dubbel 16".